Ana Sayfa Sağlık Hamilelik Anne adaylarının kabusu dış gebelik!

Anne adaylarının kabusu dış gebelik!

Dış gebelik, gebeliğin ilk üç ayında anne hayatını tehdit eden kanamaların en sık nedenlerinden biri olarak biliniyor. ‘Dış gebelik nedir? Dış gebelik neden olur? Dış gebelik şüphesi nasıl anlaşılır? Dış gebelik tedavisi nasıl yapılır?’ gibi soruların yanıtını içeriğimizde bulabilirsiniz…

Gebeliğe bağlı ölümlerin yaklaşık yüzde 2,7’sini dış gebeliğe bağlı kanamaların oluşturduğunu vurgulayan VM Medical Park Pendik Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Elif Uruç, anne adaylarına önemli uyarılarda bulundu.

DIŞ GEBELİK NEDİR? *

Dış gebelik, rahim boşluğunun dışında meydana gelen gebeliklerin tümünü tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Tıbbi literatürde ‘ektopik gebelik’ olarak isimlendirilir.

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) ve Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) verilerine göre, dünyada tüm gebeliklerin yaklaşık olarak yüzde 2’si dış gebeliktir. Üstelik modern çağda gelişmiş yardımcı üreme teknikleriyle elde edilen gebeliklerde bu oranlar yüzde 4’lere ulaşmaktadır. Bu hiç de azımsanacak bir oran değildir.

DIŞ GEBELİK BELİRTİLERİ NELERDİR? *

Gebeliğin ilk üç ayındaki anne hayatını tehdit eden kanamaların en sık nedenlerinden biri olarak karşımıza çıkan dış gebelik, günümüzde ultrason ve laboratuvar testleriyle erken tanı alabilmekte ve ciddi sonuçlar doğurmadan kolaylıkla tedavi edilebilmektedir. Buna rağmen, gebeliğe bağlı ölümlerin yaklaşık yüzde 2.7’sini dış gebeliğe bağlı kanamalar oluşturmaktadır.

Adı üstünde dışarda ama tam olarak nerede…

Fallop tüpü, vakaların yüzde 90’nından fazlasında dış gebeliğin yerleştiği en sık yerleşim yeridir. Bununla birlikte yumurtalıklarda, rahimdeki eski sezaryan skarlarında, ‘serviks’ denilen rahmin boyun kısmında ve potansiyel olarak batın boşluğundaki herhangi bir yerde yerleşip gelişebilir.

Ekstrem bir durum da aynı anda hem dış gebelik hem de normal rahim içi gebeliğin birlikte gözlendiği, bizim ‘Heterotopik gebelik’ olarak adlandırdığımız durumdur ki, 4000’de 1 ila 30 binde 1 kadında görülmektedir.

DIŞ GEBELİK RİSKİ KİMLERDE DAHA FAZLA? *

Dış gebelik tanısı alan kadınların yarısında bilinen herhangi bir risk faktörü bulunmamaktadır. Önceden geçirilmiş bir dış gebelik, takip eden gebeliklerdeki riski artırmaktadır. Bir dış gebelik geçirmiş olan kadında tekrar dış gebelik gelişme şansı ise yaklaşık olarak yüzde 10’dur. Daha önce 2 veya daha fazla dış gebelik geçirilmişse de nüks riski yüzde 25’ten fazladır. Risk bu şekilde katlanarak artmaya devam eder. Çünkü fallop tüpü hasar görmüş ve tüpün genişliği azalmış, aynı zamanda döllenmiş yumurtayı rahim içi boşluğa itme kabiliyeti kaybolmuştur. Tüplerin içini döşeyen hücresel tabaka enflamasyonlar nedeni ile hasar gördüğünde, döllenmiş yumurta bu hasarın sonucu orada takılır kalır. Kaldığı yerde de yerleşip büyümeye devam eder. Bazen de tüpün dış kısmında, bizim ‘seroza’ dediğimiz katmanda gelişen bazı yapışıklıklar tüpün serbestçe hareketini kısıtlar, bu da dış gebelik gelişimine katkıda bulunur.

DOĞURGANLIĞI ETKİLEYEN FAKTÖR: ERKEĞİN YAŞI

Yapışıklık, enflamasyon ve tıkanıklıklara yol açan patolojik durumlar

Daha önceden pelvik bir enfeksiyon geçirmişseniz, ki biz buna ‘Pelvik Enflamatuar Hastalık’ diyoruz, dış gebelik riskiniz artar. Kısa bir adı da ‘PIH’ ya da ‘PID’ olan bu durum bazen ateşli ve gürültülü bir tablo olarak gelişebileceği gibi, sıklıkla belirgin bir klinik vermeksizin de geçirilebilir. Kişi böyle bir hastalık geçirmiş fakat belirti vermediğinden ya da belirtileri önemsemediğinden doktora gitmemiş, tanı almamış ve tedavi olmamış olabilir.

Buna en sık yol açan enfeksiyon ajanı ‘Chlamidya’ dediğimiz bir mikroorganizmadır. Chlamidya cinsel yolla bulaşır ve doğurganlık çağındaki genç kadınlar risk altındadır. Chlamidya aynı zamanda diğer cinsel yolla bulaşan hastalık etmenlerinin de bulaşmasını bir şekilde kolaylaştırır. Tedavisiz kalmış kadınlarda üreme sisteminin fonksiyonlarını bozarak kısırlığa yol açar ya da dış gebelik gelişimine katkıda bulunur.

Daha önce pelvik alanda yapılmış bazı cerrahi işlemler özellikle tüpleri de ilgilendiriyorsa risk artmaktadır. Yardımcı üreme teknikleri ile gebe kalan kadınlar arasında tüpleri tıkalı olduğu için bir tüp bebek tedavisi geçirmiş olanlar ve birden fazla embriyo transferi uygulanmış olanlar risk altındadır.

ADET DIŞI KANAMA VE KASIK AĞRISI NEDEN OLUR?

 

35 yaştan büyük olmak ve sigara da riski artırıyor

Diğer risk faktörleri de sigara içiciliği ve 35 yaşından büyük olmaktır. Doğum kontrol ilaçlarının düzenli kullanımı,  istenmeyen gebeliklerin uygun şartlarda sonlandırılmış olması, RIA kullanımı, gebelik kayıpları ve sezaryen doğum gibi faktörler artmış bir dış gebelik riski ile ilişkili değildir.

RIA (spiral) kullanan kadınlar, herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanmayan kadınlardan daha düşük dış gebelik riskine sahiptir, çünkü RIA’lar hamileliği önlemede oldukça etkilidir. Halk arasında yaygın olarak inanılan spiralin dış gebeliği arttırdığı yönündeki bilgi yanlış bir inanıştır.

Spiral kullanmak, zannedildiği gibi dış gebelik gelişme riskini artırmaz. Bu risk, bakırlı spiral kullananlarda yüzde 90 kadar azdır. Son yıllarda yaygın olarak kullanılan Progesteron salgılayan RIA  (MİRENA) yumurtlamayı da önlendiği için dış gebelik görülme ihtimali daha da azdır. Spiral kullanımı gebelik şansını çok azalttığı için doğal olarak dış gebelik görülme oranlarını da aslında azaltmaktadır. Buna karşın spiral varken bir gebelik ortaya çıktığında bunun dış gebelik olasılığı yüksek olmaktadır. Bu sebeple spiral kullanan bir kadında adet gecikmesi ve hamilelik şüphesi ortaya çıkarsa, aksi kanıtlanana kadar dış gebelik olarak kabul edilmeli ve gebelik kesesi ultrasonografi ile görülmüyor ise  B-hCG düzeyleri takip edilmelidir.

HAMİLELİKTE BIRAKILMASI GEREKEN 10 ALIŞKANLIK

YORUM YAZIN

Please enter your comment!
Please enter your name here