Ana Sayfa Beslenme & Diyet Diyabet hastaları nasıl beslenmeli?

Diyabet hastaları nasıl beslenmeli?

FORMSANTE ÖZEL İÇERİK/

Medical Park Uşak Hastanesi’nden Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Aslınur Ulusoy, diyabet nedir? Diyabet çeşitleri nelerdir? ve diyabetliler nasıl beslenmeli? gibi merak edilen konularda önerilerde bulundu.

DİYABET NEDİR? *

Diyabet ya da halk dilinde bilinen adıyla şeker hastalığı, insülin hormonunun salgılanmasının yetersizliği veya etkisizliğinden meydana gelen ve bunun sonucunda düzenlenemeyen kan şekerinin yükselmesi ile karakterize bir endokrin hastalıktır. İnsülin hormonu vücutta pankreastan salgılanan ve besinleri sindirimi sonucu kana geçen glikozun hücre içine geçerek enerji olarak kullanılmasını sağlar. Yetersiz veya etkisiz olduğunda kandaki şeker seviyesi yükselerek hipoglisemiye neden olur.

DİYABETLİ ORDUSUNA HER 10 DAKİKADA 3 KİŞİ KATILIYOR

Her geçen gün ülkemizde ve dünyada görülme sıklığı artmaktadır. 2035 yılında dünyada tahmini 592 milyon kişinin diyabetli olması beklenmektedir ki, bu da her 10 kişiden 1‘ine tekabül etmektedir. Her 10 dakikada 3 yeni diyabet vakası gerçekleşmektedir. Hal böyle olunca hastalığın önemi daha da artmaktadır.

DİYABET ÇEŞİTLERİ NELERDİR? *

Etiyolojik olarak 3 çeşit diyabet vardır;

TİP 1 DİYABET *

Özellikle çocukluk çağında pankreasta meydana gelen otoimmün harabiyetten meydana gelir. İnsülin salgılanması ya hiç olmaz ya da yetersiz gelir. Hiperglisemi ile karakterizedir. Hastalığın tedavisinde mutlaka ömür boyu insülin kullanılır. Tip 1 diyabetin belirtileri hızla ortaya çıkar ve hemen insüline başlanmazsa ciddi sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle Tip 1 diyabet, ‘insüline bağımlı diyabet’ olarak da isimlendirilmektedir.

TİP 2 DİYABET *

Genellikle 45 yaşından büyük şişman kişilerde görülmeye başlanmaktadır. Bununla birlikte, artan obezitenin bir sonucu olarak, çocuklarda ve genç erişkinlerde de yaygın hale gelmektedir. Tip 2 diyabet en yaygın diyabet tipi olup, tüm diyabetlilerin yüzde 90-95’ini oluşturmaktadır. Tip 1 diyabetten farklı olarak daha çok insülin direnciyle karakterizedir. Tip 2 diyabette insülin yeterince düzenli salınıp etkili olamamaktadır. Aslında insülin miktarları normal, hatta fazla bile olabilir. Bu nedenle de insüline bağımlı olmayan diyabet veya geç başlangıçlı diyabet olarak da adlandırılır. Bu kişilerin genellikle insülin gereksinimleri yoktur. Diyetlerini kontrol ederek, düzenli egzersiz yaparak, ağızdan ilaç ve ya insülin alarak şekerlerini kontrol edebilirler.

DİYABET RİSKİNİZ VAR MI? ÖĞRENMENİN YOLU TARAMADAN GEÇİYOR

GESTASYONEL DİYABET *

Gebelik diyabeti, daha önceden diyabeti bulunmayan bir kadında ,gebelik sırasında ortaya çıkan ve bebeğin doğumu ile birlikte ortadan kaybolan, geçici diyabet şeklidir. Gebelik sırasında yükselen hormonlar vücut dokularında insülin direncine neden olur. Bir yandan anne karnındaki bebeğin büyüme ve gelişmesi için annenin insülin gereksinimi artar. Sonuç olarak kan şekeri yükselir. Gebe kadınların sadece yüzde 2-4’ünde görülür. Genellikle gebeliğin 24-28. haftalarında ortaya çıkar. Daha sonraki gebeliklerde tekrarlanma riski yüksektir. Tanı konulması çok kolaydır. Şeker yükleme testi ile kolayca anlaşılabilir. Şeker yükleme testi bebeğinize zararı olacak bir test değildir. 50 gram karbonhidrat almak demek, 1 kase çorba ve 2 dilim ekmek yemek ile aynıdır. Lütfen kadın doğum doktorunuzun yönlendirmesi ile bu testi mutlaka yaptırın. Bebeğin sağlıklı büyüme ve gelişimi için bazı önlemlerin alınması gerekir. Gestasyonel diyabetli anneye önce özel bir beslenme programı uygulanır. Sadece diyet yaparak da tedavi edilebilirken diyetin yeterli olmadığı durumlarda da doktorun önerdiği insülin tedavisi de bu dönemin sağlıkla atlatılmasını sağlar. Gestasyonel diyabetli bir anne sağlıklı bir gebelik ve sağlıklı bir doğum gerçekleştirebilir. Yediklerimiz kan şekerini yükseltse bile stres hormonlarının da kan şekerini yükseltici etkisi olduğu unutulmamalıdır.

10 SORUDA A’DAN Z’YE DİYABET

DİYABETTE BESLENME ÖNERİLERİ *

Öncelikle size önerilen tedaviyi kabul etmeli ve ilaçlarınızı belirtilen dozda, saatinde kullanmalısınız. Kan şekerimiz yediklerimizden direk etkilendiği için diyetinize uyum sağlamanız da bir o kadar önemlidir. En ufak kaçamaklar, öğün atlamalar yoğun fiziksel aktivite ve stres durumu kan şekerinizde istenmeyen dalgalanmalara neden olacaktır. Diyet planlaması kişinin boyu, kilosu, yaşı, cinsiyeti aldığı tedavi çeşidi (hap, insülin iğnesi) ve yaşam tarzına bağlı olarak kişiye özel olmalıdır. Bu nedenle de örnek bir diyet listesi yoktur. Ama genel olarak dikkat edilmesi gereken beslenme kuralları vardır. Bunlar;

-Beyaz ekmek, pirinç gibi besinler yerine daha çok tam buğday ekmeği, bulgur ve tam tahıllı besinleri tercih ediniz.

-Glisemik indeksi düşük olan karbonhidrat kaynakları tüketmeye özen gösteriniz.

-Rafine karbonhidratlardan uzak durunuz. Mümkün olduğunca tüketmeyiniz.

-İdeal kilo aralığında olmaya özen gösteriniz.

-Bel çevresindeki yağlanmayı azaltmak için düzenli egzersiz yapınız. Egzersizleri ise ne aç karnına, ne de yemekten hemen sonra olmalıdır. Genellikle yemekten en az 1 saat sonra olacak şekilde ya da ara öğün yaptıktan sonra yapmalısınız.

-Kan şekeri dalgalanmalarını önlemek için uzun süreli açlıklardan kaçınmalı ve az az, sık sık beslenmeyi yaşam tarzı haline getiriniz.

-Yeterli miktarda lif (posa) almaya özen gösterilmelidir.

-Meyveler kabukları ile birlikte tüketilmelidir ve önerilen porsiyon miktarının üstünde tüketilmemelidir.

-Alkol tüketimi kısıtlanmalıdır ve özellikle aç karnına alkol alınmamalıdır.

-Yeterli miktarda su tüketmeye özen gösterilmelidir.

BU SENENİN POPÜLER DİYETLERİ NELER? DİYABETLİLER BU DİYETLERİ YAPMALI MI?

Günümüzün popüler konularından biri de moda diyetler… Arkadaşlarımız, komşularımız herkes bir diyetin peşinden gider oldu. Peki doğrusu ne? Diyabetliler için bu popüler akımların peşinden gitmek doğru mu? Kan şekeri ayarını bozar mı? Uz. Dyt. Ceren Yolaçan İşeri, merak ettiğiniz tüm soruları sizin için yanıtladı…

DİYABETLİLER POPÜLER DİYETLERİ YAPMALI MI?

YORUM YAZIN

Please enter your comment!
Please enter your name here