Ana Sayfa Sağlık Geç kalmayın

Geç kalmayın

nisan-2011-saglik-2-resim-1

Defalarca okuduk, yüzlerce kez dinledik, artık hepimiz biliyoruz: “Erken teşhis hayat kurtarıyor.” Peki, erken teşhisin tam anlamıyla ne demek olduğunu biliyor muyuz? Erken teşhis; daha belirtiler yeni başlamışken hekime başvurmak ve vakit kaybetmeden tedaviye başlamak anlamına geliyor. O zaman önce, hangi belirtilerin hekime gitme zamanını gösterdiğini öğrenelim.

AKCİĞER KANSERİ
Akciğer kanseri, tüm dünyada kadınlarda ve erkeklerde kansere bağlı ölümler içerisinde birinci sırada yer alıyor. Akciğer dokusundaki hücrelerin kontrol dışı çoğalarak tümör oluşturmasıyla meydana geliyor, diğer organlara da yayılıyor. Kimler risk altında? Sigara içenler, boya ve ilaç yapımında kullanılan maddelere uzun süre maruz kalanlar, radyasyon ve hava kirliliği etkisi altında olanlar. Belirtileri: En sık belirtileri iştahsızlık, halsizlik, kilo kaybı, nefes darlığı, öksürük, kanlı balgam, sırt ve göğüs ağrısı. Önlemek için: Sigaradan ve içilen ortamlardan uzak durun. Check-up yaptırın, kimyasal maddelerle çalışıyorsanız düzenli aralıklarla akciğer filmi çektirin. Tanı ve tedavi: Radyolojik incelemeler, balgam örneği incelemesi, bronkoskopi ve biyopsi ile tanı konuluyor. Hastalığın derecesine göre cerrahi, kemoterapi ve radyoterapi gibi tedavi yöntemlerinden en uygun olanı tercih ediliyor.

MİDE KANSERİ
Bu kanser türü, hem kadınlarda hem de erkeklerde yüksek oranda görülüyor. Bilinen sebebi, mide mukozasıyla yaşayan ve ağız yoluyla bulaşan bir bakteri olan Helikobakter Pilori olarak gösteriliyor.
Kimler risk altında?
Birinci derece akrabalarında mide kanseri öyküsü olanlar, sağlıksız beslenenler, sigara içenler, bazı meslek grupları (kömür madeni işçileri, kauçuk ve asbestle çalışanlar, lastik ve petrokimya üretiminde çalışanlar).
Belirtileri
Sinsi ilerleyen ve tanısı çoğunlukla ileri evrede konulabilen bir hastalık. Kilo kaybı, karın ağrısı, bulantı ve kusma, iştahsızlık, yutma güçlüğü, kanama, ülser benzeri ağrı belirtiler arasında.
Önlemek için
Sağlıklı beslenin ve düzenli check-up yaptırın.
Tanı ve tedavi
Gastroskopi ve biyopsi ile tanı konuyor, cerrahi müdahale ile tedavi ediliyor.

nisan-2011-saglik-2-resim-2YUMURTALIK KANSERİ
Yumurtalık dokusunda bulunan hücrelerde kontrolsüz bölünme ve çoğalma sonucunda tümör ortaya çıkıyor.
Kimler risk altında?
Doğum yapmamış kadınlar, ailesinde yumurtalık kanseri hikayesi olanlar, daha önce meme veya rahim kanserine yakalanmış olanlar.
Belirtileri
Bu kanser erken dönemde belirti vermiyor. Ne yazık ki yumurtalık kanserlerinin üçte ikisi ileri dönemde teşhis edilebiliyor. Karın şişliği, kasık ağrısı, halsizlik, gaz ve sindirim bozuklukları ile hastalığın ileri dönemlerinde aşırı zayıflama belirtiler arasında sayılıyor.
Önlemek için
Düzenli olarak jinekolojik muayene yaptırın.
Tanı ve tedavi
Jinekolojik muayene, kasık ultrasonografisi, dokulara patolojik inceleme, tomografi ve diğer görüntüleme yöntemleri ve kan testleri ile tanı konuyor. Cerrahi ve kemoterapi yöntemleriyle tedavi ediliyor.

KARACİĞER KANSERİ
Hepatit B ve Hepatit C virüsü taşıyanlar ile kronik karaciğer hastalarında gelişen karaciğer tümörleri, erken evrede belirti vermedikleri için risk grubunda bulunanların düzenli kontrol yaptırması gerekiyor.
Kimler risk altında?
Kanında Hepatit B ve C virüsü bulunanlar, kronik karaciğer hastaları.
Belirtileri: Erken evrede belirti vermiyor, kitle çapı büyüdükçe karnın sağ tarafında yaygın ağrı ortaya çıkıyor. İleri evrede şiddetli karın ağrısı, kilo kaybı ve karında şişlik gibi belirtiler gösteriyor.
Önlemek için
Düzenli doktor kontrolü gerekiyor.
Tanı ve tedavi
Ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans gibi görüntüleme yöntemleri ve kan testi ile tanı konuyor. Cerrahi müdahale, karaciğer nakli, karaciğer atardamarına ilaç verilmesi, alkol enjeksiyonu, radyofrekans ablasyonu ve kriyoterapi yöntemleriyle lokal ısı, soğutma ve kimyasal etki ile tümör dokusunun ölmesi sağlanıyor. Hepatit ve sirozla gelişen karaciğer tümörleri nüks etme eğilimi taşıdıklarından tedavi sonrası yakın izleme gerekiyor.

RAHİM KANSERİ
Rahmin içini döşeyen tabakadaki hücrelerin değişikliğe uğrayıp, kontrol dışı büyümesi ve bölünmesiyle komşu dokuları tahrip etmesi şeklinde oluşuyor ve diğer organlara yayılıyor.
Kimler risk altında?
İlk adetini erken yaşta görenler, geç menopoza girenler, sadece östrojen içeren ilaçlarla tedavi görenler, çocuk sahibi olmamış kadınlar, kısırlık hikayesi olanlar, kilo sorunu yaşayanlar, meme kanseri hikayesi olanlar, şeker ve yüksek tansiyon hastaları.
Belirtileri
Menopoz sonrası görülen kanama, adet görenlerde adet aralarında kanama, adet süresinin uzaması, kanlı olmayan anormal akıntı, pelvik ağrı, cinsel ilişki sırasında ağrı ve kilo kaybı.
Önlemek için
Normal olmayan adet kanamaları görüyorsanız doktorunuza başvurun. Yılda bir kez düzenli olarak jinekolojik muayene yaptırın.
Tanı ve tedavi
Pelvik muayene ve transvajinal USG, biyopsi, gerekiyorsa dilatasyon, küretaj, X ray, CT, kan tetkikleri ile tanı konuyor; cerrahi, kemoterapi, hormon tedavisi ve radyoterapi yöntemleriyle tedavi ediliyor.

KALIN BAĞIRSAK KANSERİ
Bu kanser türü hem kadınlarda hem de erkeklerde yüksek oranda görülüyor. Çoğunlukla bulunduğu bölgedeki poliplerle ortaya çıkıyor. Kolon ya da rektum mukozasından kaynaklanan iyi huylu tümörler yıllarca fark edilmeyebiliyor ve yaşla birlikte artıyor.
Kimler risk altında?
Ailesinde bağırsak kanseri öyküsü bulunanlar, kalın bağırsağında polip tespit edilmiş hastalar, 50 yaş ve üstü kişiler, sigara içenler, iltihabi bağırsak hastalığı olanlar, yağdan zengin, liften fakir, katkı maddeleri içeren beslenme biçimine sahip olanlar.
Belirtileri
Dışkıda kan görülmesi, ishal ve kabızlık gibi dışkılama alışkanlığında değişiklik, dışkının kalem gibi incelmesi, sık tuvalete gitme ihtiyacına rağmen yetersiz dışkılama, karın ağrısı ve şişkinlik, dışkıda mukus, karında kitle hissedilmesi, halsizlik, zayıflama ve solgunluk.
Önlemek için
Sağlıklı ve dengeli beslenmelisiniz. Az yağlı, bol lifli besinler; sebze, meyve ve kepekli unla yapılan yiyecekler tüketin. Belirtiler varsa mutlaka doktora gidin. 50 yaş ve üstü kişiler yılda bir kez dışkıda kana baktırmalı, her beş yılda bir parmakla makattan muayene ve kolonoskopi yaptırmalı. Yüksek risk grubundaysanız bu taramaları yılda bir kez yaptırmalısınız.
Tanı ve tedavi
Dışkıda kan incelenmesi, radyolojik tetkikler, laboratuvar tetkikleri, endoskopik tetkikler ile teşhis; cerrahi müdahale, kemoterapi ve radyoterapiyle tedavi yapılıyor.

Formsante Nisan 2011 Sayısı

YORUM YAZIN

Please enter your comment!
Please enter your name here