Formsanté

Mutlu evliliğin sırrı genlerimizde mi saklı?

ekim-2011-iliski-resim-1

“Doğru eşi bulmak için çok kurbağa öptüm, artık yeter” diyorsanız, beyaz atlı prensi bulmak için bir yol daha var; DNA testi…

Evlilikler azalıyor, boşanmalar artıyor ancak insanoğlu gerek biyolojik gerekse sosyal ihtiyaçlar nedeniyle hala evliliği hayatın en büyük hedeflerinden biri olarak kabul ediyor. Doğru bir eş bulmanın yöntemleri de gün geçtikçe değişiyor. Artık komşu teyzelerin çöpçatanlığı rağbet görmüyor, arayışlar sanal alemde yapılıyor. İnternet üzerinde eş aramanın yolları ise sosyal ağlar ve çöpçatanlık sitelerinden geçiyor. Bir internet sitesine girip profil oluşturuyor, kendinizi tanıtmak için soruları yanıtlıyorsunuz. Ama artık bu verilere DNA örnekleriniz de eklendi. İnternet sitesi üzerinden hizmet veren ve çeşitli mesleklerden kişilerden oluşan bir ekip, üyelerine sadece ruh eşini değil genetik eşini de bulmayı vadediyor. Önce High Tech Matching adı verilen interaktif bir sistem ile üyelerin gerçek kişiliği, duyguları, öfkeleri, sevinçleri ve beklentileri ortaya konuluyor. Sonraki aşamada ise üyelerin DNA örneği alınıyor ve her iki testin sonuçları harmanlanarak uyumlu eşler bulunuyor. Proje sahibi ve sorumlusu eğitimci Alev Yamaner, eş ve arkadaş seçimlerinde tesadüflerin rol oynadığını ancak aslında farkına varılmayanın genetik bir uyum olduğunu belirtiyor. Genetik eşinizi bularak mutlu bir evlilik ve sağlıklı çocuklar vadeden çalışmanın detaylarını sizin için araştırdık.

Genetik eşleştirme sisteminin dünyadaki geçmişi ile uygulama yaygınlığı nasıl?
Genetik kodların sadece genetik hastalıkları tespit etmek anlamı taşımadığı, bunun yanında farklı gen dizilimlerinin farklı insan davranışlarına neden olduğu bilim dünyasında bilinen bir gerçek… Genetik eşleştirmenin temelinde bu çalışmalardan elde edilen veriler kullanılıyor. Bu çalışmalara ilk olarak 2008 yılında başlandı ve genetik eşleştirme ilk kez İsveç’te kullanıldı. Elde edilen olumlu veriler sonucunda teknoloji ve kültürel yeterliliğe sahip bazı Avrupa ülkelerine, ardından da Amerika’ya yayıldı. Ancak herkese hitap etmemesi nedeniyle çok yaygın olarak uygulanmıyor. Çünkü bu sitelere üye olanlar genellikle, yüksek standartlara sahip, eğitim ve kültür düzeyi yüksek bir grubu oluşturuyor. Ayrıca bu siteler, bilimin evlilikte veya arkadaş seçiminde belirleyici olmasını isteyenlere yönelik çalışıyor. Dolayısı ile klasik çöpçatan siteleri gibi yaygınlaşamıyor.

Sisteminiz hangi bölümlerden oluşuyor?
Ekibimizde iki temel departman var. Bunlardan birincisi tamamen beğeni, görsel algılama, görsel seçicilik gibi kavramlar üzerine kurulu ve bilinçaltını hedefleyerek gerçek kişiyi ortaya çıkarmaya yönelik High Tech Matching Sistem adını verdiğimiz bir testin uygulandığı Korelasyon Belirleme Departmanı… İkinci temel departmanımız ise DNA eşleştirme departmanı… Bu ikisini destekleyen diğer alt departmanlar ise, bu iki temel departmanın yetersiz kaldığı noktalarda destek oluşturuyor. Örneğin; profil değerlendirme veya risk analizi departmanı gibi… Devamı diğer sayfada

ekim-2011-iliski-resim-2Genlerimizdeki hangi özellikler uyumu ya da uyumsuzluğu getiriyor?
6. kromozomda bulunan Human Leukocyte Antigen (HLA) sistemi doku nakillerinde kullanılan en önemli belirleyicilerdendir. Çünkü kişiler arası yapılacak doku nakilleri, bağışıklık sisteminin birbirine uyumlu olması halinde gerçekleşebiliyor. HLA bölgesindeki farklı genetik dizilimler, genetik yapımıza farklı özellikler kazandırıyor. Bu genetik dizilimler dış dünyaya bazı sinyaller gönderiyorlar.

Eksik parçalar birleşiyor
Gen testi sonucunda HLA bölgesinden yola çıkarak genetik eş adayının sizin genetik yapınızdan ne kadar farklı olduğuna bakılıyor. Bizim buradaki seçim kriterimiz ise sizin genetik yapınızdan farklı olanları tespit etmek. Tıpkı ying yang ya da gece-gündüz gibi eksik parçaların birbirinin tamamlamasını ya da zıt kutupların birbirini çekmesini ifade ediyoruz. İkinci bir değerlendirme kriterimiz ise kişinin cinsel olarak ne kadar üretken olduğunun tespiti oluyor. Diğer bir değerlendirme kriteri ise kişiler arası simetri uyumu. Son olarak da ilgi tipleri değerlendiriliyor.

Hight Tech Matching (Yüksek Teknloji ile Eşleşme) Sistemi nedir?
Görsel olarak kişilerin bilinçaltındaki beğenilerinin gruplandırıldığı sistem, dört farklı aşamadan oluşuyor; Görsel Kişilik Tanımlama, Hormonal ve Fiziksel Özellikler Analizi, Korelasyon Eşleştirme, Risk Analizi. Bu süreçlerde, üyelerin verdikleri tepkiler test ediliyor, diğer üyelerin tepkileri ile benzerlikleri araştırılıyor ve birbirleri ile oranlandıktan sonra sonuçlar sistemimizin ortak profil havuzuna ekleniyor. Bu ham veriler, 8 farklı kategoride incelenerek kişinin bilinçaltına bir yolculuk amaçlanıyor. Birçok parçanın bir araya gelerek oluşturduğu bütüne High Tech Matching Sistemi (HTM) diyoruz.

Üyelerle yüz yüze görüşüyor musunuz?
Hayır, yüz yüze görüşmüyoruz. Ancak değişik zamanlarda üyelerimiz için organizasyonlar düzenleyerek bu organizasyonlarda hem kendi başarımızı hem de evlenen üyelerin mutluluğa giden öykülerini tüm üyelerimizle ve vatandaşlarımızla paylaşmaya hazırlanıyoruz. Tabii bu organizasyonlara katılım kesinlikle üyenin kendi isteğine tabi oluyor.

Uyumluluk değerlendirmeleri nelere dayanarak nasıl yapılıyor?
Uyumluluk değerlendirmeleri görsel beğenilere dayalı ve özel bir teknikle geliştirildi ve 35 farklı soruyu içeriyor. Bu sorulara verilen cevaplara ek olarak kişinin gerçek hayatta karşılaştığı bir olaya verdiği tepkinin benzerlerini almamızı sağlayan bir sistem ile yapılıyor. Bu sistem her Senior ve Master üyemize gerçek hayatta olaylara karşı verdikleri tepkilerin benzerlerini vermeleri için hazırlanan ve üyenin sinirlenmesine, sevinmesine veya duygusal bir olaya verdiği tepkiyi test etmemize yarıyor. Elde ettiğimiz tüm bu veriler uzmanlarca değerlendirilerek gerçek bir bütünlük sağlayan uyumluluk yüzdeleri hesaplanıyor. Devamı diğer sayfada

ekim-2011-iliski-resim-3Kabul edilebilir uyum oranları nelerdir?
Kabul edilebilirlik, üyeler arasında 70 ve üzeri benzerlik oranlarını kapsayıp bu oranın üstünde olan kişiler üyelerimize öneriliyor.

Genetik uyumluluk ne anlama geliyor?
Genetik uyum aslında tıpta doku uyuşması çalışmalarında kullanılıyor. Doku uyuşmasında başarı genetik benzerlikten geçiyor. Bu benzerlikler akrabalar arasında daha yüksek ancak biz bunun tam tersini istiyoruz. Yani genetik uyumsuzluğumuz aslında evlilikte mükemmel bir uyumu beraberinde getiriyor. Kısaca zıt kutupların birbirini çekmesi veya uyumsuzluğun mükemmel uyumu diyebiliriz. Bizim eş seçiminde genetik uyum ifadesinden ‘genetik farklılığı ne kadar fazla ise o kadar gen uyumu’ndan bahsediyoruz.

Çiftler sadece merak ettikleri için sizin aracılığınızla DNA testi yaptırabilir mi?
Kesinlikle evet… Çünkü amaçlarımız arasında kişilerin eş veya arkadaş arayışlarında başvuracakları güvenli ve bilimsel bir site oluşturmanın yanında, kullandığı teknoloji ve bilgi birikimini her isteyen kişiyle paylaşma arzusu da yer alıyor. Çünkü ülkemizde halen çok yüksek olan akraba evliliği veya genetik benzerliklerden kaynaklı sakat doğumların olması veya genetik hastalık taşıma riski olan evliliklerin önceden belirlenmesiyle Biyouyum’un toplumsal bir amaca da hizmet ettiğine inanıyoruz. Ayrıca sadece mevcut ilişkisinde mutlu olanlar veya evli olduğu halde eşiyle arasındaki uyumun derecesini merak edenler için de aynı hizmeti sunuyoruz.

Gen testi nasıl uygulanıyor?
Test, bir DNA kiti ile yapılıyor. Bu kit yanağın iç kısmına sürülerek elde edilen tükürük örneği için hazırlanmış steril bir çubuk içeriyor. Burada ağız mukozasından elde edilen örnek, yolladığımız steril ambalaj içine tekrar konarak bize iade ediliyor. Master üyelerimize yapacaklarını gösteren bir CD de yolluyoruz. Devamı diğer sayfada

Testler nerede yapılıyor?
Ülkemizde genetik üzerine çalışan farklı kurumlar ve laboratuvarların tamamı genlerden kaynaklanan hastalıkların araştırılması üzerine çalışıyor. Ülkemizde bizim çalışma alanımıza dair çalışma yapan laboratuvar arayışımız halen sürmekle beraber şu anda testler için ABD’yi kullanıyoruz.

Sonuçlar sahiplerine veriliyor mu, sizde mi kalıyor?
Elde edilen tüm veriler üyelere veriliyor, bizde kalmıyor. Ancak üyelerimize, ihtiyaç duyduklarında bizden yardım alabilmelerini kolaylaştırmak için bir numara veriyoruz. Ayrıca her master üye, üyelikleri bitmiş olsa bile bu numaraları kullanarak bizden yardım alabiliyor.

Genetik uyumluluk ile HTM uyumu kriterlerini nasıl harmalıyorsunuz?
HTM, genetik eşleştirmede karşılaşılabilecek eksikliklerin bertaraf edilmesi için bizim ekibimiz tarafından geliştirildi. Dünyadaki genetik eşleştirme yapan benzerlerinden de bu noktada ayrılıyor. Amacımız, genetik olarak uyumlu olsa da farklı eğitim, kültür, sosyal veya ekonomik seviyelere sahip olmaları nedeniyle birlikte olamayacak kişileri belirlemek…

Uyumlu görülen çiftler nasıl görüştürülüyor?
Uyumlu görülen ve uyumluluk oranları 70 ve üzeri ise son olarak yapılan risk analizi sonunda adaylar görüştürülüyor. Bu aşamada üyelerin talebi halinde üye ve aday arasında gerek duyulursa danışmanlık hizmetini ücretsiz olarak veriyoruz. Ayrıca uyumlu çiftler dönemsel olarak düzenlenen organizasyonlara kendi istekleri dahilinde katılabiliyorlar. Üyelerimize uygunluk oranları 70 ve üzeri olan tüm adaylar tanıtılıyor.

Yaprak Çetinkaya

Formsante Dergisi Ekim 2011 Sayısı

Exit mobile version