Uçucu yağların faydaları nelerdir? İşte uçucu yağların çeşitleri ve kullanımı

Binlerce yıldır insanoğlu bitki ve ağaçlardan şifasını buluyor. Çeştli bitki, ağaç ve turunçgillerde bulunan uçucu sıvılara uçucu yağlar deniliyor. Bu yağlar spor performansınızdan sinir sistemine kadar pek çok fayda sunuyor. Peki uçucu yağlar nelerdir? Uçucu yağların faydaları nelerdir? İşte lavanta yağı, nane yağı ve turunçgil yağları…

Uçucu yağlar, çeşitli bitkilerde, ağaçlarda ve turunçgillerde bulunan uçucu sıvılardır. Bitkilere, çiçeklere ve meyvelere kendilerine özgü koku verirler. Diyetisyen Hanife Kara, uçucu yağların bilinen en eski doğal sağlık ürünleri olarak da kullanıldığını belirtiyor ve ekliyor:

“Binlerce yıldır, dünyanın her yerinden insanlar, buhar damıtma, soğuk presleme, reçine veya özütleme gibi yöntemler kullanarak bu yağları çıkartıyor. Uçucu yağlar bitkide bulunan kimyasal bileşenler sayesinde oluşuyor. Bu kimyasal bileşenler bitkilerin çalışmasına ve patojenlerle, hastalıklarla ve stresle savaşmasına yardımcı oluyor.” Uçucu yağların etkilerini, kullanım yollarını ve hayatınıza nasıl dahil edebileceğinizi Dyt. Kara’dan öğrendik.

UÇUCU YAĞLAR NASIL İŞLEV GÖSTERİYOR? *

Uçucu yağları kullanmak için en yaygın üç yöntem bulunuyor:

  • Haricen uygulama,
  • İnhalasyon,
  • Oral alım.

SOLUNUM (İnhalasyon)

Uçucu yağlar en çok kokuları ile bilinir (bu nedenle aromaterapide kullanılıyor). Uçucu  yağların solunması, burun boşluğundaki sinyalleri koku ampulünden geçirerek duyularımızın merkezi olan limbik sisteme aktaran 1000’den fazla reseptörü uyarıyor. Oradan, otonom sinir, endokrin ve bağışıklık sistemlerini etkileyebiliyor.

Uçucu  yağlar akciğerlere ulaştığında alveollerden kapiller kan damarlarına geçiyor. Bir kez kan dolaşımına girdiklerinde, kan-beyin bariyerinden geçebilecek kadar küçüktürler.

HARİCEN UYGULAMA

Uçucu yağı kendi başınıza uygulayabilir veya “taşıyıcı yağ” (örneğin avokado, Hindistan cevizi, zeytin veya susam gibi) ile seyreltebilirsiniz. Bazı uçucu yağların topikal kullanımı ise sinüsler, lenf sistemi veya mide gibi belirli bölgeleri hedeflemeye yardımcı oluyır. Egzersiz veya diğer küçük ağrılar ve kas ağrıları veya eklem sertliğini hafifletebiliyor.

SİNDİRİM

Uçucu yağların sindirim yoluyla alınması günümüzde alternatif tıpta en çok tartışılan konulardan biri haline gelmiştir. Araştırmalar, bazı uçucu yağların alınmasının şunları yapabileceğini gösteriyor:

  • Yiyecekleri sindirmeye ve emilmesine yardımcı oluyor,
  • Ara sıra yaşanan sindirim sıkıntısını hafifletmeye yardımcı oluyor,
  • Dişeti iltihabı, kolit, irritabl bağırsak sendromu ve dysbiosis gibi sindirim sorunlarının semptomlarını hafifletmeye yardımcı oluyor,
  • Bağışıklık sistemini destekliyor.

UÇUCU YAĞLAR VE FAYDALARI *

İşte esansiyel yağlar üzerine bugüne kadar yayımlanan daha ilginç yayınlanmış araştırmaların bir özeti.

NANE YAĞI VE FAYDALARI *

Çalışmalarda, dil üzerinde veya maden suyunda bir damla nane yağı ile:

Atletik performansı artırabiliyor.

Gelişmiş kavrama gücü, dikey sıçrama ve uzun atlama, görsel ve işitsel reaksiyon süresi ve kalp atış hızı değişkenliği kullanımdan sonra günlük alımdan 10 gün sonra akciğer kapasitesi ve kan laktatının artması. Karbonhidrat metabolizması düzenlenmiş, kas dokusunda enerji üretiminde bir artış olduğunu düşündürüyor. Egzersiz sırasında kalp atış hızı da düzeliyor.

Soluma yoluyla:

  • Azalan çeyrek mil koşu süresi,
  • Arttırılmış şınav yeteneği ve kavrama gücü,
  • Gastrointestinal sağlığını iyileştirebilir olduğu gözlendi.

Nanenin sindirim sistemde düz kasları gevşeterek rahatsızlığı ve ara sıra karın ağrısını hafiflettiği gösterildi. Nane aynı zamanda da (bir hayvan çalışmasında) saç büyümesini önemli ölçüde uyardığı söyleniyor.

LAVANTA YAĞI ve FAYDALARI *

Lavanta dünyada en çok kullanılan uçucu yağdır. Lavanta çiçeklerinden elde edilen bu yağın etkileri;

Lavantanın solunması:

Uykuyu artırabiliyor. Lavanta solumak uykunun erken evresinde veya öncesinde gelişmiş derin uyku ve gelişmiş uyku kalitesi sağladığı gözlendi. Aynı zamanda gevşeme ve sakinliği artırabildiği bulundu.

Kan basıncını, kalp atış hızını ve cilt sıcaklığını düşürmek de dahil olmak üzere, otonom sinir sistemi uyarılmasını (yani stres tepkisini) düşürebiliyor. Kortizol seviyelerini düşürdüğü gösterildi. Lavanta ve biberiye (biraz benzer koku profillerine sahip olan) karşılaştırıldığında, biberiye uyarıcı olurken lavanta dinlendirici etkiye sahip olduğu bulundu.

Lavanta yağı aynı zamanda ağrıyı azaltabiliyor. Sezaryen kesitleri olan kadınlar arasında, lavanta grubundakiler ameliyat sonrası dördüncü, sekiz ve 12. saatlerde anlamlı derecede düşük bir  ağrı düzeyi gösterdiği gözlendi.

TURUNÇGİL YAĞLARI VE FAYDALARI *

Turunçgil yağları meyvenin kabuğundan soğuk presleme yöntemiyle elde ediliyor. Bizi rahatlatabiliyor ve ruh halimizi artırabiliyor.

Bergamot yağı (narenciye ailesinin bir parçası) sinir sistemini rahatlatabiliyor; uykuyu destekliyor, gevşemeyi artırıyor ve ara sıra duyulan endişe duygularını hafifletiyor.

Portakal esansiyel yağı da aynı şeyi yapabiliyor.

Diğer yandan, limon ve greyfurt da ruh halimizi artırabiliyor, bizi uyandırabiliyor ve beynin hareket etmesini uyanık kalmasını sağlayabiliyor.

Uçucu yağlara dair ilginç bulgular

  • Biber, rezene ve greyfurt yağı uyarıcı etki sağlıyor. Bu ucucu yağların her biri, sempatik sinir sistemi (SNS) aktivitesini 1,7 ila 2,5 kat uyarıyor. Biber yağı, aynı zamanda adrenalin konsantrasyonlarını arttırmaya da yardımcı oluyor.
  • Gül ve paçuli yağları bizi sakinleştiriyor. Bunlar SNS aktivitesini inhibe ediyor. Gül, adrenalin seviyesini de düşürmede etki ediyor.
  • Yasemin yağı uyku kalitesini arttırıyor. Çoğu kişi aromasını baştan çıkarıcı bulduğu için yasemin yağı genellikle parfüm olarak kullanılıyor.
  • Menopoz sonrası kadınlar tarafından neroli (acı portakal) solunması kan basıncını düşürdüğü, cinsel isteği arttırdığı, stres seviyelerini düşürdüğü ve endokrin sistemini uyardığı gözlendi.
  • Tipik olarak yemek pişirmek için bir baharat olarak düşünülen Laurus noblis (defne ) yağı, solunduğunda, uyanıklığı ve öngörülemeyen uyaranlara verilen reaksiyonları artırıyor.
  • Hayvan araştırmaları sonucu, uçucu yağların alınmasının, kolit ve bağırsak dysbiosis gibi sindirim sorunlarından semptomların hafifletilmesinde yardımcı olabileceğini gösteriyor.
  • Günde yaklaşık 2-3 damla limon yağı, yüksek kolesterol seviyesine sahip yetişkinlerde kolesterol seviyesini düşürmeye yardımcı oluyor.
  • Beta-caryophyllene (karanfil, biberiye, kenevir ve şerbetçiotu bulunur) yüksek uçucu yağlar, antioksidan ve antienflamatuar özelliklere sahip. Beta-kardiyofilen (BCP), Copaifera cinsindeki bir grup Güney Amerika ağacından elde ediliyor. İlginç bir şekilde, bu bileşen esrarda da bulunuyor.

YORUM YAZIN

Please enter your comment!
Please enter your name here