Ana Sayfa Sağlık Bir kova suyun hatırlattığı hastalık: ALS

Bir kova suyun hatırlattığı hastalık: ALS

27102014 als01

Buzlu bir kova suyu başından aşağı dök, titre ve fark et: Milyonlarca ALS hastası, kas hareketlerini sağlayan motor nöron hücreleri öldüğü için zihinleri çalışmaya devam ederken kendi bedenleri içinde hapis hayatı yaşıyor ve yaşam süreleri kısalıyor.

“Bir Kova Buz” kampanyası artık çığrından çıkmış olsa da ALS hastalığına dikkat çekme konusunda beklenenin üzerinde fayda sağladı. Kampanya, ABD’li beyzbol oyuncusu Pete Frates’e 2012 yılında ALS teşhisi konulmasından sonra konuya dikkat çekebilmek için Frates ve arkadaşlarının önayak olması ile başladı. Mücadeleye katılan Frates’in arkadaşları başkalarına meydan okuyarak onların da 24 saat içinde başlarından aşağı bir kova buzlu su dökmesini ya da bağış yapmasını istiyor. İdeal olan tabii ki ikisini de yapmak. 

Kampanyaya Bill Gates, Oprah Winfrey, Ben Affleck, Christiano Ronaldo, Jennifer Lopez, Justin Bieber, LeBron James, David Beckham gibi ünlülerin yanı sıra Türkiye’den de Beren Saat, Meryem Uzerli, Gülben Ergen, Arda Turan, Ali Şen, Berrak Tüzünataç, Kerem Bürsin, Hülya Avşar, Murat Dalkılıç, Burak Yılmaz, Wesley Sneijder, Hidayet Türkoğlu ve daha birçok ünlü isim katıldı. 

Formsanté ekibi olarak bizler de ALS’nin nasıl bir hastalık olduğunu ve hastalara nasıl yardım edebileceğimizi öğrenmek için bu konuya yıllarını vermiş ve kendileri de kampanyaya katılmış iki uzmana; Chicago’daki Northwestern Üniversitesi’nde Les Turner ALS Araştırma Laboratuvarı’nın kurucu başkanı Dr. Hande Özdinler ve Türk Nöroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ersin Tan’a kulak verdik. 

 

Türkiye’de 8-9 bin hasta var

Dünyadaki çalışmalarda her 100 bin kişinin 8 ila 10’unda ALS hastalığının olduğu görülüyor. Türkiye’de yapılmış epidemiyolojik bir çalışma bulunmuyor ancak hastalığın görülme sıklığının dünyadaki ile benzer olduğu düşünülüyor ve bugünkü sayının 8-9 bin hasta olduğu tahmin ediliyor. 

Vücudumuzda kasların hareketini sağlamak için “motor nöron” adı verilen iki sinir hücresi görev alıyor. Bunlardan birincisi beyinden çıkarak omuriliğe uzanıyor ve ikinci motor nöron hücresi ile iletişime geçiyor. İkinci motor nöron hücresi ise kasa kadar ulaşarak hareket için gerekli kas kasılmasını sağlıyor. Prof. Dr. Ersin Tan, “Bu hastalıkta her iki motor nöron hücresinde de hasar meydana geliyor. ALS yani ‘Amyotrofik lateral sklerosis’ dışında başka motor nöron hastalıkları da var” diyor.  Hastalık yüzde 90 vakada henüz nedeni bilinmeden ortaya çıkarken, yüzde 10 hastanın ailesinde ise benzer hastalık öyküsü görülüyor. 

 

El ve ayaklarda güçsüzlük başlıyor

Hastalığın ilk belirtisi genellikle el ve ayaklarda asimetrik ve ilerleyici güçsüzlük oluyor. Hastalığın ilerleyen dönemlerinde yutma, konuşma güçlüğü, nefes darlığı ortaya çıkabilirken bazı hastalarda bunlar da ilk belirti olabiliyor. Kas güçsüzlüğü ile beraber çoğu hasta, kaslarında seyirmelerden ve kaslarda zaman içinde belirginleşen erimeden şikayet ediyor. Şikayetler fark edildiğinde hemen bir nöroloji uzmanına başvurmak gerekiyor. 

YORUM YAZIN

Please enter your comment!
Please enter your name here